ارتودنسی یکی از شاخههای مهم دندانپزشکی است که هدف اصلی آن اصلاح ناهنجاریهای فک و نامرتبی دندانهاست. بسیاری از افراد تصور میکنند تنها در صورتی که دندانهای آنها کاملاً کج یا رویهمافتاده باشند، نیاز به ارتودنسی دارند؛ در حالی که واقعیت پیچیدهتر از این است.
گاهی مشکلات فکی، نحوه قرارگیری نادرست دندانها یا حتی فواصل زیاد بین دندانها هم میتواند نشانهای از نیاز به درمان ارتودنسی باشد. اما دقیقاً چه نوع دندانهایی باید ارتودنسی شوند؟ در این مقاله، بهصورت کامل و کاربردی به این موضوع میپردازیم.
۱. دندانهای رویهمافتاده یا فشردهشده
از نظر بهترین متخصص ارتودنسی در مشهد یکی از شایعترین دلایل مراجعه به کلینیک های ارتودنسی، شلوغی یا ازدحام دندانها است. این حالت زمانی اتفاق میافتد که فضای کافی در قوس دندانی برای رویش منظم همه دندانها وجود نداشته باشد. در نتیجه، دندانها روی هم قرار میگیرند، چرخیده یا کج رشد میکنند. این وضعیت میتواند باعث مشکلات بهداشتی (مانند دشواری در مسواکزدن و تجمع پلاک) و همچنین کاهش زیبایی لبخند شود.
۲. دندانهای فاصلهدار
ارتودنسی دندانهای فاصلهدار برای بستن فضاهای بین دندانها انجام میشود و معمولاً با استفاده از براکتها یا پلاکهای متحرک طی چند ماه تا چند سال به نتایج مطلوب میرسد. این نوع درمان نهتنها به زیبایی لبخند کمک میکند بلکه عملکرد دندانها را نیز بهبود میبخشد. گاهی برای جذابتر شدن لبخند، از نگین ارتودنسی استفاده میشود؛ این نگینها تزئینی هستند، روی دندان چسبانده میشوند و تأثیری بر روند درمان ندارند، اما باید با مشورت ارتودنتیست استفاده شوند.
۳. دندانهای بیرونزده (بیشجلوآمده)
اگر دندانهای جلویی فک بالا نسبت به فک پایین به شکل غیرطبیعی جلو زده باشند، فرد دچار مشکل اورجت (Overjet) است. این وضعیت اغلب به دلیل ناهنجاری فک بالا، عادتهایی مثل مکیدن انگشت یا استفاده طولانی از پستانک در دوران کودکی ایجاد میشود. این نوع ناهنجاری علاوه بر ظاهر غیرطبیعی، احتمال آسیبدیدگی دندانها در صورت ضربه را هم افزایش میدهد.
۴. دندانهای عقبرفته یا فک پایین جلوتر از فک بالا
برخی افراد با ناهنجاری آندربایت (Underbite) مواجه هستند، به این معنا که فک پایین یا دندانهای پایینی جلوتر از دندانهای فک بالا قرار میگیرند. این مشکل ممکن است به علت رشد زیاد فک پایین یا عدم رشد کافی فک بالا ایجاد شده باشد. اگر درمان بهموقع صورت نگیرد، ممکن است در جویدن غذا، صحبت کردن یا حتی ظاهر چهره اختلال ایجاد شود.
۵. دندانهای ضربدری (کراسبایت)
در حالت نرمال، دندانهای بالا باید کمی بیرونتر از دندانهای پایین قرار بگیرند. اما در کراسبایت (Crossbite)، برخی دندانهای بالا در داخل دندانهای پایین قرار میگیرند. این وضعیت ممکن است در دندانهای جلویی، پشتی یا هر دو اتفاق بیفتد و به مرور زمان باعث ساییدگی نامناسب دندانها، درد فک و حتی انحراف فک شود.
۶. دندانهای باز (اپنبایت)
در این نوع ناهنجاری، هنگام بستن دهان، بین دندانهای بالا و پایین فاصله باقی میماند و بهطور کامل روی هم قرار نمیگیرند. اپنبایت معمولاً در ناحیه جلویی اتفاق میافتد و میتواند باعث اختلال در جویدن و صحبت کردن شود. همچنین، برخی از بیماران دچار اپنبایت به دلیل ناهنجاری فک نیاز به جراحی همراه با ارتودنسی دارند.
۷. انحراف خط وسط دندانها
اگر خط وسط دندانهای بالا و پایین بهدرستی روی هم قرار نگیرند، فرد دچار ناهنجاری “انحراف خط وسط” شده است. این وضعیت ممکن است به دلیل از دست دادن زودهنگام یک یا چند دندان، رشد نامتوازن فکها یا دیگر مشکلات ساختاری ایجاد شود. اصلاح آن، علاوه بر بهبود ظاهر لبخند، تعادل فک را نیز برمیگرداند.
۸. مشکلات رشد فک و بایت نامناسب
گاهی اوقات مشکل اصلی در خود دندانها نیست، بلکه ناهنجاریهای فکی (مثل فک بالا یا پایین کوچک یا بزرگ) باعث قرارگیری نادرست دندانها میشود. در چنین مواردی، ارتودنسی تنها راه حل نیست و ممکن است نیاز به درمانهای ترکیبی شامل جراحی فک نیز باشد. تشخیص زودهنگام در دوران نوجوانی میتواند از پیچیده شدن درمان جلوگیری کند.
چه زمانی باید به متخصص ارتودنسی مراجعه کرد؟
انجمن ارتودنتیستهای آمریکا توصیه میکند اولین معاینه ارتودنسی در سن ۷ سالگی انجام شود. در این سن، بسیاری از مشکلات فکی و دندانی قابل تشخیص هستند، حتی اگر هنوز همه دندانها دائمی نشده باشند. اما ارتودنسی تنها محدود به کودکان نیست. بسیاری از بزرگسالان هم میتوانند با روشهای نوین (مانند ارتودنسی نامرئی) درمان شوند.
نتیجهگیری
اگرچه بسیاری از افراد تصور میکنند ارتودنسی تنها برای اصلاح دندانهای کج و ظاهر لبخند است، اما واقعیت این است که اهداف درمانی بسیار گستردهتری دارد. دندانهای رویهمافتاده، فاصلهدار، بیرونزده، انحراف فک یا نامرتبی در نحوه بستن دهان، همه دلایل معتبری برای نیاز به ارتودنسی هستند. بهترین راه برای تشخیص این موضوع، مراجعه به متخصص ارتودنسی و انجام معاینات اولیه است. درمان بهموقع، میتواند از بروز مشکلات بیشتر در آینده جلوگیری کرده و زیبایی و سلامت دندانها را تضمین کند.
این محتوا توسط آگهی دهنده منتشر شده و مجله اینترنتی ایکو مسئولیتی در قبال آن ندارد.
نظرات کاربران